Perşembe 7 Rebiül-Evvel 1440 - 15 Kasım 2018
Türkçe

Medine'de Ramazan orucunu tutmak Medine dışında 70 Ramazan orucunu tutmaya bedel olduğuna dair bir kanıt var mı?

Soru

Medine'de Ramazan orucu, Medine dışında tutulan 70 Ramazan orucuna bedeldir söylemi doğru mu?

Cevap metni

Allah’a hamd olsun,

Birincisi: Abdullah bin Ömer radiyallahu anhume'den rivayet edildiğine göre Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem şöyle dedi: "Medine'de tutulan Ramazan orucu, Medine dışında tutulan bin aya bedeldir. Medine'de Cuma namazı Medine dışında kılınan bin cumaya bedeldir."[1] Beyhaki bu hadisin sonunda şöyle demiştir: Bu hadisin senedi zayıftır. Bu hadisi Taberani El kebir kitabında 1144 nolu hadiste, Bilal bin Haristen rivayet etmiştir.

Zehabi şöyle dedi: Bu Hadis batıldır. Senedi mechuldur. [2]

İbn Cevzi  "El İlel mutenehiye" kitabının 2/87 sayfasında, Kasım bin Abdullah, Kesir bin Abdulah bin Amr bin Avf, Nafi, İbn ömerden marfu olarak rivayet etmiştir. Kasım bin Abdullah ise Ahmed ve İbn Mein onu yalancılıkla itham etmişler.[3] Kesir bin Abdullah ise Şafii ve Ebu davud onun hakkında şöyle demişlerdir:  O yalan temellerinden bir temelidir.[4] Elbani zayıf hadislerin içerisinde 831 nolu hadiste zayıf olduğunu belirtmiş ve batıl olduğunu söylemiştir.

"Medine'de Ramazan, Medine dışında yetmiş Ramazana bedeldir" hadisi ise bu lafızla rivayet eden kimseyi bulmadık. Ancak Şeyh Atiye Salim rahimehullah kırk hadis şerhinde 79/5 sayfasında zikretmiştir. Zayıf olduğunu söylemiştir.

İbn Abbas radiyallahu anhu'dan rivayet edildiğine Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem şöyle dedi: "Her kim Mekke'de Ramazan ayına rast gelirde orucunu tutar ve elinden geldiği kadar gece namazını kılarsa, yüce Allah ona Mekke dışında tutulan yüz Ramazan ayı sevabı yazar. Ayrıca her gün için bir köle azat etme sevabı, her gece için bir köle azat etme sevabı, ve her gün için Allah yolunda iki at yükü kadar sevap yazılır. Her gün için bir sevap, her gece için bir sevap yazılır."

Elbani İbn Mace zayıf hadislerinde bu hadis hakkında şöyle demiştir: " Bu hadis mevzu/uydurmadır.

İkincisi: (38213) nolu sorunun cevabında şöyle açıklanmıştır: Sevaplar ve günahlar, faziletli yer ve zamana göre kat kat artar. Sevabın artması sayısal ve nitelik açısından gerçekleşmektedir. Günahların artaması ise sadece nitelik olarak artar.

Mekke veya Medine'de Ramazan orucu tutmak başka yerde oruç tutmaktan kat kat daha fazla sevabı vardır. Çünkü kutsal yerlerdir. Ancak bu fazilet yetmiş defa veya bin defa daha faziletlidir demek doğru değil. Çünkü böyle söylemek fazileti sınırlandırmaktır. Sınırlandırma ise sahih bir kanıt gerektirir.

Şeyh bin Baz rahimehullah şöyle dedi: "Faziletli yer ve zaman nedeniyle sevapların kat kat artmasına dair şer'i deliller bulunmaktadır. Zaman faziletine örnek olarak Ramazan ayı ve zilhiccenin on günü gösterilebilir. Yer faziletine örnek olarak Mekke ve Medine'dir. Sahih hadise göre Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem'ten şöyle rivayet edilmiştir: "Bu mescidimde bir namaz, mescidi haram hariç onun dışında kılınan bin namazdan faziletlidir. Mescid-i Haram'da kılınan bir namaz, bu mescidimde kılınan namazdan yüz kat daha faziletlidir"[5] diğer salih ameller de kat kat artırılır. Ancak belirli sınır belirtilmemiştir. Oruç, zikir, Kuran okumak ve sadakaların belirli bir oranla artırıldığına dair bir delil bilmiyoruz.[6]

İbn Useymin şöyle dedi: Bir amelin sevabı belirli bir sayıda artırılması tevkifidir (delile bağlıdır) böylece bu durum bir delil gerektirir, bunda kıyas kabul edilmez. Diğer amellerde sevabın artırıldığına dair bir delil bulunursa kabul ederiz. Şüphesiz faziletli yer ve zamanın sevabın artırılmasında etkisi büyüktür. Zira alimler şöyle demişlerdir: Sevaplar faziletli yer ve zamana göre katlanır. Ancak belirli bir oranda belirli bir sayıda artırıldığına dair özel bir kanıt gerekir. [7]

En iyisini Allah bilir.


[1]Beyhaki şuab 3852

[2]Mizan el İtidal 2/473

[3]Mizan el İtidal 3/371

[4]Mizan el İtidal 3/407

[5]İmam Ahmed, İbn Hiban,

[6]Mecmu Fetava ibn baz 3/388

[7]Şerhul mumti 6/514

Kaynak: İslam Soru-Cevap Sitesi

görüş bildirimi