Tırnak kesmek, sahih hadislerin delalet ettiği üzere fıtrat sünnetlerindendir. Bu işlemde sağdan başlamayı tercih etmek müstehaptır. Nitekim Sahih-i Buhârî’de geçen bir rivayette (163), Âişe (r.a.) şöyle demiştir:
“Resûlullah (s.a.v.) ayakkabı giymede, saç taramada, temizlikte ve bütün işlerinde sağdan başlamayı severdi.”
İmam Nevevî “el-Mecmû’” (1/339) adlı eserinde şöyle der:
“Tırnak kesmek sünnettir; bunda erkek–kadın, el–ayak farkı yoktur. Sağ elden başlamak, sonra sol ele geçmek; ardından sağ ayak ve en son sol ayak ile tamamlamak müstehaptır.”
Yine Nevevî, “Şerhu Sahîhi Müslim” (3/149)’de tırnak sırasını şu şekilde açıklamıştır:
“(Tırnak keserken) ayaklardan önce ellere başlamak müstehaptır.
Buna göre kişi, önce sağ elinin tırnaklarını kesmeye başlar:
Önce sağ elin işaret parmağı, ardından orta parmağı, sonra yüzük parmağı, ardından serçe parmağı ve en son başparmağı keser.
Daha sonra sol ele geçer; sol elde önce serçe parmağı, ardından yüzük parmağını, sonra diğer parmakları aynı sırayla keserek sol eli tamamlar.
Bundan sonra ayaklara geçilir: Önce sağ ayağın serçe parmağından başlanır, aynı düzenle diğer parmaklar kesilir ve işlem sol ayağın serçe parmağı ile bitirilir.
Hanbelî âlimleri parmaklar arasında farklı bir sıra zikretmişse de, bu konuda Peygamberimiz’den (s.a.v.) sahih bir hadis nakledilmemiştir.
Hâfız Irâkî “Tarhu’t-Tesrib” (2/77)’de şöyle der:
“Tırnakların nasıl kesileceğine dair uygulanabilir sahih bir hadis mevcut değildir.”
İbn Hacer el-Askalânî “Fethu’l-Bârî” (10/345)’de şu değerlendirmeyi yapar:
“Parmakların kesiliş sırasına dair gelen hiçbir rivayet sahih değildir… İbn Dakîk el-Îd, Gazzâlî ve onu takip edenlerin belirttiği şekli reddetmiş ve: ‘Bunun bir temeli yoktur; delilsiz bir şekilde “müstehap” hükmü ihdas etmek âlim için hoş değildir.’ demiştir.
Ancak sağdan başlamanın sünnet oluşu (kâne yu‘cibuhut-teyemmun) hadisi kapsamında sabittir.”