-Umre İçin İhrama Girmeden Önce Gusletmek ve Güzel Koku Sürünmek
Umre yapmak isteyen kimse, mikattan ihrama girer. İhrama girerken cünüplükten temizlenir gibi gusleder. Bu gusül; erkekler ve kadınlar için sünnettir. Hatta hayızlı ve nifaslı kadın da gusleder, güzel koku sürünür (başına ve sakalına), ihram elbisesini giyer.
İhrama, eğer vakti gelmişse farz bir namazın ardından; aksi hâlde abdest sünnetine niyet ederek kılınan bir nafile namazdan sonra girer. Zira ihram için özel olarak belirlenmiş bir namaz yoktur; bu hususta Nebî’den (sallallahu aleyhi ve sellem) sahih bir rivayet gelmemiştir. Hayızlı ve nifaslı kadın ise namaz kılmaz.
Sonra telbiye getirerek şöyle der:
“Lebbeyk Allahümme umreten. Lebbeyk Allahümme lebbeyk.
Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk. İnne’l-hamde ve’n-ni‘mete leke ve’l-mülk. Lâ şerîke lek.”
Kişi, Mekke’ye varıncaya kadar telbiyeye devam eder.
Mekke’ye yaklaştığında, Nebî’nin (sallallahu aleyhi ve sellem) yaptığı gibi şehre girmek için gusletmesi uygun olur. Mescid-i Harâm’a sağ ayağı ile girer ve şöyle der:
“Bismillâh, ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ Resûlillâh.
Allah’ım! Günahlarımı bağışla ve bana rahmet kapılarını aç.
Kovulmuş şeytandan, Azîm olan Allah’a, O’nun kerîm zatına ve ezelî saltanatına sığınırım.”
-Kâbe’yi Tavafın Şekli ve Müstehap Dualar
Tavafa başlayınca telbiyeyi keser. Önce Hacerü’l-Esved’e yönelir; imkân bulursa onu dokunur ve öper. Bu mümkün değilse ona işaret eder ve şöyle der:
“Bismillâh, Allahu ekber. Allah’ım! Sana iman ederek, kitabını tasdik ederek, ahdine vefa göstererek ve Peygamberin Muhammed’in (sallallahu aleyhi ve sellem) sünnetine uyarak (tavafa başlıyorum).”
Sonra Kâbe’yi sol tarafına alarak yedi şavt tavaf eder; tavafa Hacerü’l-Esved’den başlar ve yine orada bitirir. Kâbe’den yalnızca Hacerü’l-Esved ve Rükn-i Yemânî’yi istilâm eder/dokunur; çünkü Nebî (sallallahu aleyhi ve sellem) yalnızca bunları istilâm etmiştir.
Bu tavaf sırasında erkeğe sünnet olan uygulamalar şunlardır:
- İlk üç şavtta “raml” yapar; yani adımlarını kısa ve hızlı atarak yürür.
- Tüm tavaf boyunca “idtibâ” yapar; yani sağ omuzunu açar ve elbisesinin iki ucunu sol omzuna geçirir.
Her Hacerü’l-Esved’in hizasına geldiğinde “Allahu Ekber” der.
- Hacerü’l-Esved ile Rükn-i Yemânî arasında şunları söyler:
“Rabbimiz! Bize dünyada hayır, ahirette hayır ver, bizi cehennem azabından koru.”
- Tavafın geri kalanında istediği şekilde zikir ve dua edebilir.
Tavafın her şavtı için özel bir dua yoktur. Bu nedenle, birçok hacının ellerinde bulundurduğu ve her şavt için ayrı dua yazan kitapçıklara dikkat edilmelidir; zira bu, Nebî’den (sallallahu aleyhi ve sellem) gelmeyen bir bid‘attir. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) buyurmuştur:
“Her bid‘at bir sapkınlıktır.” (Müslim)
Tavaf eden kişi kalabalıkta bazı hatalara dikkat etmelidir. Bazıları Hicr’in bir kapısından girip diğer çıkış kapısından çıkarak tavaf etmektedir; bu yanlıştır, çünkü Hicr, Kâbe’nin bir parçasıdır ve tavafın tamamını kapsar. Sadece Hicr’in kapısından girip başka kapıdan çıkmak, tavafı tamamlamış sayılmaz.
Safa ile Merve Arasında Sa‘y: Adımlar ve Müstehap Zikirler
Tavaftan sonra, mümkünse İbrahim’in makamının arkasında iki rekat namaz kılınır. Eğer mümkün değilse mescidin herhangi bir yerinde kılınabilir.
Sonra Safa’ya yönelir. Safa’ya yaklaştığında şu ayeti okur:
“Şüphesiz Safa ve Merve, Allah’ın nişanelerindendir. O’nun evini hacca veya umreye gelen kimse için, bunlar arasında sa‘y yapmakta bir sakınca yoktur. Kim hayır için gönüllü sa‘y yaparsa, şüphesiz Allah şükreden ve her şeyi bilen O’dur.”
Bu ayeti bir daha tekrar etmez.
Ardından Safa’ya çıkar, kıbleye yönelir, ellerini kaldırarak “Allahu Ekber” der, Allah’ı tesbih ve hamd eder ve şöyle dua eder:
“Lâ ilâhe illallah, yalnız O’nun ortağı yoktur; mülk O’nundur ve hamd O’na aittir. O her şeye kadirdir. Lâ ilâhe illallah, yalnız O’dur, vaadini yerine getirmiştir, kulunu galip kılmıştır ve düşmanlarını tek başına yenmiştir.”
Bundan sonra dilediği şekilde dua eder. Ardından zikri tekrar eder, dua eder ve zikri üçüncü kez tekrarlar.
Sonra Merve’ye yönelir. Oraya ulaştığında yeşil direğe (yeşil işaret) doğru yürür ve mümkünse kimseye zarar vermeden veya kendisi rahatsız olmadan yeşil direkten ikinci direğe kadar hızlı adımlarla (sa‘y-i şiddetli) sa‘y eder. Ardından ikinci direkten Merve’ye kadar normal bir tempoyla yürür. Merve’ye ulaşınca üzerine çıkar, kıbleye yönelir, ellerini kaldırır ve Safa’da söylediği duaları tekrar eder. Bu bir şavttır.
Tavaf ve sa‘y tamamlandıktan sonra saç kısaltma veya tıraş
Sonra Merve’den Safa’ya geri döner; bu dönüş ikinci şavttır ve bu şavtta da ilk şavtta yaptığı gibi dua eder ve uygulamayı yapar.
Yedi şavtı tamamladıktan sonra (Safa’dan Merve’ye bir şavt, Merve’den Safa’ya bir şavt) erkek saçını tamamen kısaltır; başın her yerinden belli olacak şekilde keser. Kadın ise saçlarının uçlarından birer parmak kadar kısaltır.
Bundan sonra ihramdan tam olarak çıkmış olur; Allah’ın helal kıldığı kadınlar, güzel koku ve giysi gibi şeylerden faydalanabilir.
Umre İşlemlerinin Özeti
- Gusül yapmak (cenabet guslü gibi) ve güzel koku sürmek.
- İhram elbiselerini giymek: erkek için izar ve örtü; kadın için helal olan istediği elbiseler.
- Telbiye yapmak ve tavafa başlayana kadar devam etmek.
- Kâbe’yi tavaf etmek: yedi şavt, Hacerü’l-Esved’den başlayıp orada bitirerek.
- İbrahim’in makamının arkasında iki rekat namaz kılmak (mümkünse).
- Safa ile Merve arasında sa‘y yapmak: yedi şavt, Safa’dan başlayıp Merve’de bitirerek.
- Saç kısaltma veya tıraş: erkekler için tam tıraş veya kısaltma; kadınlar için saç uçlarından bir miktar kısaltma.
Allah en iyi bilendir.
